Desperdicio alimentario: do coñecemento á acción

O desperdicio alimentario é un dos problemas económicos, sociais e ambientais máis importantes na actualidade.

Cada ano desperdícianse no mundo máis de 1,3 millóns de alimentos. Ou o que é o mesmo, un terzo da comida producida non chega ao seu destino: alimentar o noso organismo.

Ante estas cifras desde Gadis queremos axudar a comprender mellor esta realidade complexa, podendo así contribuír a minimizar o seu impacto.

Que é o desperdicio alimentario?

Os alimentos que se desaproveitan pese a que aínda teñen valor como recurso nutritivo para as persoas constitúen o desperdicio alimentario. Distínguese entre:

Perdas (food losses) ao longo da cadea de distribución que inflúen na cantidade ou calidade nutritiva do alimento.
Desperdicios de comida (food waste) nos puntos de venda e nos fogares.

En calquera destes casos, investiuse en enerxía, cultivo da terra, auga, recursos naturais e humanos, tempo de traballo… en producir, transportar, transformar, conservar, envasar e distribuír alimentos. Produtos que á súa vez son comprados, transportados ao fogar. Como vedes estamos ante un problema complexo e de gran magnitude.

A problemática do desperdicio alimentario

Evitar o desperdicio de alimentos constitúe un dos retos centrais da Unión Europea. En 2010, a Comisión Europea publicou un estudo onde cuantificou que o 42% das perdas e desperdicio de alimentos en Europa prodúcense nos fogares. Un 39% nos procesos de fabricación. Un 14% na restaurantes e servizos de catering e tan só un 5% nas empresas de distribución.

En 2016 repetiuse esta análise sen moi bos resultados. Resulta que agora o 53% das perdas e desperdicio de alimentos en Europa prodúcense nos fogares.
Un 26% máis que en 2010. Máis da metade da comida que se tira en Europa procede das nosas casas! O 30% dos procesos de fabricación (produción e procesado) e o 12% de restaurantes e servizos de catering, descendendo en ambos os casos. Finalmente, as empresas de distribución mantéñense co 5%.

Á luz destes datos, vemos que, aínda que a industria alimentaria apresurouse a promover innovacións para mellorar os procesos, os cidadáns non seguimos o mesmo camiño. Os habitantes de Europa desperdiciamos 92 kg/ano/persoa.

Tamén se estima que o 75% deste “refugallo” termina nos sistemas municipais de xestión de refugallos cos seus consecuentes custos. O 8% destínase a compostaxe e o 17% desfáise a través da rede pública de rede de sumidoiros.

O desperdicio alimentario nos fogares españois

AECOC, a asociación de fabricantes e distribuidores de alimentación española publicou o informe FOODWASTE: Hábitos de aproveitamento da alimentación nos españois. Nel preséntanse unha serie de resultados que nos axudan a entender as causas que o producen e actuar sobre elas:

El principal motivo, un 70% dos casos, polo que se produce o desperdicio alimentario é o descoido. Non é habitual levar a cabo un control periódico da neveira e da despensa. Así, o esquecemento de alimentos na neveira (54%), despensa (31%) ou conxelador (14%) ata que caducan ou se estragan é a principal razón. O estudo sinala que este comportamento é máis habitual entre os máis novos.
A froita e a verdura (78%), xunto co pan (59%) e as comidas preparadas non terminadas (42%), son os que máis acaban tirándose ao lixo. A froita e verdura desfáise por deterioración ou maduración de máis, o pan porque está seco ou sobra pouco. Tamén que sobre pouco é o motivo de refugar a comida preparada, xunto co saber que ninguén do fogar a comerá.
Os consumidores españois son conscientes do problema: un 87% séntense mal cando se estraga un produto na neveira e o 77% tenta reutilizalo. Pero esta conciencia non se ve reflectida na forma de actuar. Así, máis do 50% dos consumidores afirman comprar máis alimentos dos que necesitan e case o 30% ten a percepción de tirar sempre comida.
Con relación ao perfil socio demográfico, os homes e os mozos son os que máis comida tiran ao lixo.

Consellos para reducir o desperdicio alimentario nas nosas casas

Compartimos convosco unha serie de consellos para ter en conta antes, durante e despois de facer a túa compra de alimentación:

Planifica o menú semanal: comproba que alimentos tes dispoñibles na túa neveira, despensa ou conxelador.
Compra o xusto e necesario: aínda que con iso teñas que visitar máis veces o teu supermercado, compra a comida que necesites.
Párate a ler as etiquetas dos alimentos: especialmente importante resulta coñecer o significado da data de caducidade e de consumo preferente.
Respecta a cadea de frío: se compras produtos conxelados, asegúrache de mantelos no mesmo estado durante o seu transporte ata casa. Unha vez alí, gárdaos inmediatamente no conxelador.
Almacena correctamente os alimentos: a correcta organización da neveira e da despensa, é moi importante para evitar o desperdicio alimentario.
Conxela correctamente os alimentos: a conxelación aumenta o tempo de conservación dos alimentos. É un proceso moi sinxelo que mantén aos alimentos coas súas propiedades nutritivas e é unha excelente forma de evitar o desperdicio. Lembra que podes conxelar alimentos frescos e comidas xa elaboradas. Neste caso recomendámosche que o fagas por racións unha vez arrefriasen. Emprega recipientes herméticos que non permitan a entrada de aire e escribe a data de conxelación e o contido 😉
Bota man da creatividade: se che sobra comida sempre podes aproveitala: carne e peixe darannos unhas deliciosas croquetas. As verduras quedan estupendas nunha crema. A froita moi madura é unha base fantástica de biscoitos ou batidos, entre outras moitas opcións.

E en Gadis, que facemos?

En Gadis pensamos que todas as partes involucradas no proceso de levar un alimento “do campo/mar á mesa” debemos axudar a reducir o desperdicio alimentario. Por iso, tomamos nos nosos supermercados as seguintes medidas:

Traballamos para unha correcta planificación de stocks: así, preocupámonos de ter o volume de produtos adecuado en tenda en cada momento.
Analizamos ao máximo detalle toda a nosa oferta de produtos frescos: o dispoñer dun amplo abanico de produtos frescos é un dos nosos puntos fortes. Adaptamos constantemente a oferta á demanda, para promover altas taxas de rotación que se reflicte nunha maior frescura.

Ademais, axudamos aos consumidores para desperdiciar menos:

Poñendo á súa disposición produtos máis frescos que duran máis tempo sen estragarse.
Ofertando produtos que poden ser utilizados para un correcto envasado de alimentos e para a conxelación dos mesmos (por exemplo, as nosas bolsas herméticas de peixaría fresca serven para conxelar). Así como dispoñendo de bolsas especiais para levar a compra de produtos conxelados a casa.
Sensibilizando e creando conciencia na sociedade, a través do noso altofalante.

Esperamos que vos gustado este artigo. Aquí deixámosvos unha serie de publicacións de interese sobre desperdicio alimentario:

Volver ao blog